Trinitatis XXVII

Trinitatis XXVII is de 27de zondag na Trinitatis. Zoals u weet komen Trinitatis XXIV en later alleen voor als zij voor Advent I vallen, wat steeds onwaarschijnlijker wordt naarmate het Trinitatis-getal hoger is. In feite komt XXVII zo zelden voor (slechts in 7% van de jaren) dat Bach wel verrast moet zijn geweest toen hem de liturgische kalender van 1731 werd voorgelegd, en hij zag dat er een liturgische dag was waarvoor hij nog nooit een cantate had geschreven.

Daarom is de ontstaan­ singsdatum van deze cantate 1731, veel later dan zijn grote cantateproduc­tiejaren in Leipzig (1723 tot 1727) of Weimar tien jaar daarvoor. Hij schreef de cantate al in 1729 maar de eerste uitvoering was op Trinitatis XXVII 1731.

De leesingen van de dag betreffen de gelijkenis van de tien bruidsmeisjes, een oproep tot bereidheid voor de dag des oordeels. Maar Bach gebruikt een koraal geschreven door Philipp Nicolai, de predikant die ook Wie schön leuchtet der Morgenstern schreef toen pest zijn stad teisterde en hij de moed moest opbrengen om elke dag doden te begraven.

Wachet auf, ruft uns die Stimme, BWV 140, is een van Bachs meest populaire en meest uitgevoerde cantates geworden, en vooral het koor Zion hört die Wächter singen, dat ook zo beroemd is geworden dankzij Bachs eigen transcriptie voor orgel, BWV 645, de eerste van de zes Schübler-koralen, een van Bachs meest bekende en meest geliefde orgelwerken.

Muziek voor vandaag

• Wachet auf, ruft uns die Stimme, BWV 140
  (eerste uitvoering 25 november 1731, Leipzig periode)