Jaren geleden zond de Vlaamse klassieke muziekzender Klara elke zondag vroeg op de avond een Bach-cantate uit, en meer specifiek een cantate die Bach voor die dag had geschreven. Aangezien in de tijd van Johann Sebastian Bach elke dag op de lutherse liturgische kalender belangrijk was, en hij minstens één cantate schreef voor elke zondag en zoveel andere liturgische vieringen, had Klara een ruime collectie om uit te kiezen.
Ik was meteen gecharmeerd van dat idee - ik hield al van Bach's muziek en zeker van zijn cantates, maar om ze te horen op de dag waarvoor Bach ze had geschreven vond ik werkelijk inspirerend. Plotseling kwamen de parochianen van de Thomaskirche in Leipzig tot leven: zwetend in hun zware kleding tijdens de zomer terwijl ze luisterden naar Tue Rechnung! Donnerwort, BWV 168 (eerste uitvoering 29 juli 1725), of rillend van de kou maar met warme harten tijdens een uitvoering van Christen, ätzet diesen Tag, BWV 63 op eerste kerstdag 1723.
Alle goede dingen komen ten einde, denk ik, en op een gegeven moment stopte Klara met die uitzending op zondag. Maar het idee is nooit uit mijn hoofd gegaan. Toen streamingdiensten zoals Apple Music en Spotify beschikbaar kwamen, sloeg het me plotseling: ik had nu al het werk van Bach tot mijn beschikking, en ik kon afspeellijsten maken die me precies zouden geven wat ik wilde: de juiste cantate op de juiste dag!
En het is dankzij de vele Bach-liefhebbers wereldwijd dat ik zo'n kalender heb kunnen maken. Als je er nog niet naar hebt gekeken, kan ik je vertellen dat de hoeveelheid informatie over Bach die je kan vinden op Wikipedia simpelweg verbijsterend is. Elke cantate heeft uitgebreide informatie, inclusief de datum van de eerste uitvoering en nog veel meer. Een andere pagina geeft je een compleet cantate overzicht, met de gelegenheden (liturgisch of niet-liturgisch) waarvoor ze geschreven zijn. Zonder dit soort informatie beschikbaar te hebben, zou deze website niet mogelijk zijn geweest.
Volgende uitdaging: het maken van een liturgische kalender. Dit vergde wat extra onderzoek, omdat een liturgische kalender werkelijk niet zo eenvoudig is. Hij begint bij Advent I, maar natuurlijk is de datum van Pasen een grote factor in hoe hij gestructureerd is. Maar dat is me dus ook gelukt. Dus had ik nu de bouwstenen van wat ik wilde. Hier kan je lezen hoe ik de liturgische kalender bereken, met een volledige kalenderlijst tot 2037, en de informatiebronnen die ik gebruikte.
Oorspronkelijk had ik niet het idee (of zelfs de pretentie) om deze playlists te delen, maar er moesten toch wel andere Bach-liefhebbers in de wereld zijn die dit hobbyproject van mij zouden waarderen. Dus creëerde ik eerst een informele mailinglijst, daarna een Facebook-pagina, en nu deze website. Ik hoop dat je ervan geniet, en neem gerust contact met me op via info@whichbachcantata.be.
Ik kijk uit naar jullie reacties!
--Michiel Carpentier, Hove, België
