Visitatie
2 juli is in de tijd van Bach de viering van Maria's Heimsuchung (tegenwoordig wordt dit vooral op 31 mei gevierd, maar in Duitsland nog steeds op 2 juli). Drie cantates voor deze dag, allemaal uit Leipzig.
Bach schreef Herz und Mund und Tat und Leben, BWV 147, oorspronkelijk voor de vierde zondag van Advent in Weimar. Deze versie staat bekend als 147a. In Leipzig werd echter Tempus Clausum in acht genomen tijdens Advent, wat festiviteiten van alle aard streng beperkte, inclusief muziek in de mis. Maar Bach wilde een goede cantate niet verloren laten gaan. Met enkele aanpassingen transformeerde hij deze in de cantate die je voor deze dag kunt horen, die hij in 1723 in de Thomaskirche uitvoerde.
De finale beweging van Herz und Mund und Tat und Leben, BWV 147, genaamd Jesus bleibet meine Freude, is dankzij de transcriptie voor piano van wijlen Dame Myra Hess erg bekend en populair geworden, bekend als Jesu, Joy of Man's Desiring (ik speelde dit werk zelf op jonge leeftijd op de piano). Ik heb een versie van Nelson Freire toegevoegd, maar met een transcriptie van Wilhelm Kempff.
Meine Seel erhebet den Herren, BWV 10, is van een jaar later, 1724, toen Bach zojuist zijn choraalbantate-cyclus was begonnen. Voor deze cantate gebruikte hij dus de Duitse vertaling van het Magnificat, vertaald door Luther zelf en bekend als het Deutsches Magnificat.
Het laatste werk, Magnificat, BWV 243, is geen gewone cantate, omdat het Bachs eerste grote compositie op een Latijnse tekst is. Luther verbood het gebruik van het Latijn in de mis, met uitzondering van bepaalde speciale dagen, zoals Maria's Heimsuchung.
Bach creëerde dit Magnificat eerst in Es-groot voor Maria's Heimsuchung 1723 (dus op dezelfde dag als de bewerkte Weimaarse cantate BWV 147 hierboven). Hij voegde vervolgens enkele bewegingen toe en voerde het opnieuw uit met Kerstmis van dat jaar. Deze versie staat bekend als BWV 243a (en je kunt deze horen op mijn kerstspeellijst).
Voor Maria's Heimsuchung 1733 bewerkte hij het origineel, met de instrumentatie van enkele bewegingen gewijzigd of uitgebreid, en de toonsoort veranderd van Es-groot naar D-groot, vanwege praktische redenen voor de trompetpartijen. Dit is de meest bekende versie van het Magnificat, en degene die in mijn speellijst voor deze dag is opgenomen.
Muziek voor vandaag
- Herz und Mund und Tat und Leben, BWV 147 (eerste uitvoering 2 juli 1723, Leipzig periode)
- Meine Seel erhebt den Herren, BWV 10 (eerste uitvoering 2 juli 1724, Leipzig periode)
- Magnificat, BWV 243 (eerste uitvoering 2 juli 1733, Leipzig periode)
